Dùng US Hay UK Spelling Trong PTE? 9 Quy Tắc Chính Tả US Và UK
US vs UK Spelling là một trong những chủ đề dễ gây nhầm lẫn đối với người học tiếng Anh. Đâu mới là cách viết đúng? Trong bài viết này, PTE Helper sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa US và UK spelling, các quy tắc chuyển đổi phổ biến và cách sử dụng nhất quán trong học tập nói chung và kỳ thi PTE nói riêng nhé!
Tại sao lại có hai cách viết cho cùng một ngôn ngữ?
Nhiều học viên khi học tiếng Anh thường gặp những tình huống như: Không biết nên viết ‘color’ hay ‘colour’, ‘analyze’ hay analyse’, ‘traveling; hay ‘travelling’ mới đúng. Điều khiến người học bối rối là cả hai cách viết đều xuất hiện trong từ điển, trên sách báo và trong các bài thi quốc tế.
Sự thật là tiếng Anh hiện đại tồn tại hai hệ thống chính tả lớn:
- British English (BrE) – Tiếng Anh Anh
- American English (AmE) – Tiếng Anh Mỹ
Không có hệ thống chính tả nào đúng hơn hệ thống nào. Chúng đơn giản là hai chuẩn ngôn ngữ khác nhau. Giống như tiếng Việt ở Hà Nội và TP.HCM có những cách dùng từ khác nhau nhưng đều được chấp nhận, tiếng Anh Anh và tiếng Anh Mỹ cũng vận hành theo nguyên tắc tương tự.
Tuy nhiên, trong môi trường học thuật, thi cử và làm việc quốc tế, việc hiểu rõ sự khác biệt này sẽ giúp bạn tránh bị nhầm là sai chính tả, có sự nhất quán về cách viết trong nội dung 1 bài luận, và tránh mất điểm trong các bài thi tiếng Anh
Lịch sử hình thành sự khác biệt US/UK Spelling
Để hiểu US/UK spelling, chúng ta cần quay lại cuối thế kỷ 18. Sau khi Hoa Kỳ giành độc lập khỏi Anh, nhiều học giả Mỹ muốn xây dựng một bản sắc ngôn ngữ riêng.
Người có ảnh hưởng lớn nhất là Noah Webster. Ông cho rằng:
“Nếu cách phát âm đã thay đổi thì chính tả cũng nên thay đổi theo.”
Kết quả là nhiều từ được đơn giản hóa trong tiếng Anh Mỹ:
- colour → color
- honour → honor
- centre → center
- defence → defense
Mục tiêu của Webster là:
- Giảm sự phức tạp trong chính tả
- Phản ánh cách phát âm thực tế
- Tạo nên một hệ thống tiếng Anh mang bản sắc Mỹ
Trong khi đó, người Anh giữ lại nhiều yếu tố lịch sử và nguồn gốc từ vựng hơn.
Đây chính là nguyên nhân sâu xa tạo nên phần lớn khác biệt giữa hai hệ thống ngày nay.
Các nguyên tắc chuyển đổi US/UK Spelling
Nguyên tắc số 1: -our (UK) vs -or (US)
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Bản chất ngôn ngữ học:
– Các từ này có nguồn gốc từ tiếng Pháp cổ với đuôi “-our”.
– Người Anh giữ nguyên cấu trúc lịch sử.
– Người Mỹ loại bỏ chữ “u” vì nó không được phát âm.
Nguyên tắc số 2: -re (UK) vs -er (US)
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Bản chất ngôn ngữ học:
– Người Anh giữ lại trật tự chữ cái từ tiếng Pháp.
– Người Mỹ đổi vị trí để phù hợp với cách phát âm thực tế.
Ví dụ: “centre” – Người Mỹ cho rằng từ này được đọc gần giống “sen-ter” nên họ viết thành “center”
Nguyên tắc số 3: -ise vs -ize
Đây là quy tắc mà đa số người học chưa hiểu rõ.
Trong British English:
– Cả hai dạng -ise và -ize đều được chấp nhận. Ví dụ: realise và realize. Tuy nhiên: Oxford Dictionary ưu tiên -ize, Cambridge Dictionary ưu tiên -ise
Trong American English:
– Chỉ dùng 1 dạng là -ize. Ví dụ: realize, organize, recognize, apologize.
Chính vì nguyên tắc trên, nhiều người học đã dùng cách nhớ -ise là UK, -ize là US để đỡ bị nhầm lẫn.
Nguyên tắc số 4: -isation vs -ization
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Hiện nay các tạp chí học thuật quốc tế ngày càng ưu tiên dạng -ization nhiều hơn.
Nguyên tắc số 5: -ence vs -ense
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Lưu ý đặc biệt:
– British English phân biệt: licence (Noun) => license (Verb)
Ví dụ: I have a driving licence. | The government licensed the company.
– Trong American English: Cả noun và verb đều dùng ‘license’
Nguyên tắc số 6: Double L (ll)
Đây là nguyên tắc mà thí sinh trong PTE và Academic Writing hay bị nhầm lẫn dẫn tới mắc lỗi. Khi thêm hậu tố, người Anh thường nhân đôi chữ “l”, người Mỹ thường không:
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Nguyên tắc số 7: ae, oe, e
Nhóm từ này xuất hiện nhiều trong: Y khoa, Khoa học, và Học thuật.
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Nguyên tắc số 8: -ogue vs -og
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Tuy nhiên hiện nay: dialogue vẫn rất phổ biến ở Mỹ. Do đó không phải từ nào cũng bị rút gọn hoàn toàn.
Nguyên tắc số 9: -yse vs -yze
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Những từ không theo quy tắc nào
Đây là nhóm từ bắt buộc phải học riêng, và là nhóm từ thường xuất hiện trong các bài đọc học thuật, báo chí và tài liệu chuyên ngành.
| British English (UK) | American English (US) |
|
|
Chọn US hay UK spelling trong PTE và các bài thi quốc tế?
Đây là câu hỏi học viên hỏi nhiều nhất. Câu trả lời ngắn gọn: Cả hai đều được chấp nhận nên dùng hệ thống chính tả nào cũng được.
Tuy nhiên không được dùng lẫn lộn trong cùng 1 nội dung bài viết. Ví dụ:
❌ The organization focuses on improving labour conditions and promoting globalized behaviour.
Trong cùng một câu:
- organization (US)
- labour (UK)
- behaviour (UK)
- globalized (US)
Điều này làm bài viết thiếu tính nhất quán và chuyên nghiệp. Do đó thí sinh cần chọn một hệ thống và sử dụng nó nhất quán từ đầu đến cuối bài viết.
US spelling và UK spelling không phải là hai hệ thống đúng sai, mà là hai chuẩn chính tả được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Điều quan trọng nhất không nằm ở việc bạn chọn tiếng Anh Anh hay tiếng Anh Mỹ, mà là duy trì sự nhất quán trong suốt bài viết, bài luận hoặc bài thi của mình.
Nếu đang chuẩn bị cho kỳ thi PTE, hãy tập thói quen lựa chọn một hệ thống chính tả ngay từ đầu và sử dụng nhất quán trong suốt quá trình luyện tập. Đây là một chi tiết nhỏ nhưng có thể giúp bài viết của bạn chuyên nghiệp hơn và tránh những lỗi không đáng có trong ngày thi.
Các bài viết không thể bỏ qua:
- Luyện ngay top 30 câu Read Aloud bài thi nào cũng ra
- PTE Express – Giải pháp tiếng Anh giúp du học Mỹ dễ dàng
- Cập nhật chiến lược PTE Retell Lecture hiệu quả
- 7 app dân học PTE không thể bỏ qua
Đăng ký tư vấn ngay
